Jednym z najczęściej poruszanych tematów podczas warsztatów liderskich i indywidualnych sesji rozwojowych jest pytanie o to, jaki styl przywództwa jest najlepszy. Liderzy chcą wiedzieć:
- Czy prowadzę swój zespół w sposób skuteczny?
- Jakim liderem powinienem być w oczach zespołu i organizacji?
- Czy mogę pozostać sobą, czy muszę się dopasować do oczekiwań?
- Jeśli się dostosuję, to czy wciąż będę autentyczny?
Te pytania nie biorą się znikąd. Styl kierowania zespołem nie jest uniwersalny — nie istnieje jeden wzorzec, który działa w każdej branży, w każdej firmie i w każdym zespole. Każdy lider wypracowuje swój indywidualny sposób działania, oparty na osobowości, wartościach i przekonaniach. Jednak sama autentyczność, choć niezwykle ważna, nie wystarczy. Kluczowa jest umiejętność rozpoznania, kiedy nasz naturalny styl działa na korzyść zespołu, a kiedy może go hamować — i gotowość do adaptacji.
Autentyczność jako fundament skutecznego przywództwa
Lider, który działa w zgodzie ze sobą, buduje zaufanie i autorytet. Spójność i przewidywalność w zachowaniu ułatwia współpracę i daje pracownikom poczucie bezpieczeństwa. Jednak życie zawodowe to nie tylko codzienna rutyna — to również sytuacje kryzysowe, momenty przełomowe, zmiany kierunku czy nagłe wyzwania. W takich chwilach naturalny styl może nie wystarczyć.
Przykładowo, lider o wspierającym usposobieniu, unikający konfrontacji, może mieć trudność w sytuacji, która wymaga szybkich, stanowczych decyzji. Z kolei osoba o silnym, zadaniowym podejściu może nie odnaleźć się wtedy, gdy zespół potrzebuje empatii i elastyczności. Dlatego tak istotne jest, aby rozwijać swój styl w sposób świadomy — jako połączenie autentyczności z elastycznym doborem działań. Pomocne mogą być w tym sprawdzone modele przywództwa: Przywództwo Wszechstronne Kaisera i Kaplana oraz Przywództwo Sytuacyjne Kena Blancharda.
Model przywództwa wszechstronnego (Kaplan & Kaiser)
Ten model zakłada, że liderzy mają naturalne preferencje do określonych zachowań, a nadmierne korzystanie z mocnych stron może stać się źródłem problemów. Wyróżnia on cztery główne obszary:
- Strategiczne — wyznaczanie kierunku, myślenie długoterminowe.
- Operacyjne — skupienie na realizacji bieżących celów i wyników.
- Forsujące — decyzyjność, determinacja, stanowczość.
- Angażujące — budowanie relacji, kultury organizacyjnej i zaufania.
Problem pojawia się wtedy, gdy lider zbyt mocno opiera się na jednej z tych ról. Motywator, który nie egzekwuje zadań, może być postrzegany jako nieskuteczny. Skoncentrowany menedżer operacyjny, który nie potrafi zainspirować, może z kolei tracić zaangażowanie zespołu.
Podczas warsztatów w jednej z firm produkcyjnych kierownik zidentyfikował siebie jako „relacyjnego stratega” — lubianego, ale mało stanowczego. W ramach ćwiczenia skupił się przez tydzień na działaniach operacyjno-forsujących: codzienne odprawy, mierzenie postępów, jasne cele i oczekiwania. Efekt? Zespół poczuł się pewniej i wprost przyznał, że wreszcie ma poczucie kontroli i klarowności.
Model przywództwa sytuacyjnego (Ken Blanchard)
To narzędzie szczególnie przydatne menedżerom, którzy chcą dopasować swój styl do poziomu kompetencji i zaangażowania pracowników. Blanchard wyróżnia cztery etapy rozwoju pracownika — od początkującego do eksperta — i odpowiadające im style zarządzania: instruktażowy, konsultingowy, wspierający i delegujący.
Kluczem jest dopasowanie. Nowy pracownik, pozbawiony jeszcze doświadczenia, potrzebuje jasnych instrukcji, a nie tylko wsparcia emocjonalnego. Doświadczony ekspert z kolei oczekuje przestrzeni do samodzielnego działania, a nie kontroli krok po kroku.
W jednym z zespołów sprzedażowych nowy menedżer próbował stosować styl wspierający wobec osoby, która dopiero zaczynała pracę. Skutkiem był chaos i spadek wyników. Dopiero przejście na styl instruktażowy — checklisty, konkretne wskazówki, regularny feedback — przywróciło porządek i pomogło pracownikowi odzyskać pewność siebie.
Trzy lekcje dla każdego lidera
- Styl przywództwa to nie cecha stała, lecz świadomie rozwijana umiejętność. Autentyczność jest fundamentem, ale elastyczność decyduje o skuteczności.
- Modele takie jak Przywództwo Wszechstronne czy Sytuacyjne dostarczają języka i narzędzi, które pomagają świadomie dostosować działania do ludzi i kontekstu.
- Najlepsi liderzy to nie ci, którzy zawsze postępują tak samo, lecz ci, którzy wiedzą, kiedy zmienić podejście, zachowując przy tym spójność z własnymi wartościami.
Świadome kształtowanie stylu przywództwa to proces, który nigdy się nie kończy. Wymaga obserwacji, testowania, wyciągania wniosków i gotowości do zmiany. To także największa szansa, aby być liderem, jakiego ludzie potrzebują — autentycznym, ale też mądrym w dostosowywaniu się do sytuacji.
Zapraszamy na szkolenie Podstawy zarządzania dla liderów produkcji
Autor
